Mẹo làm bài nghe hiểu và đọc hiểu JLPT đạt điểm tối đa

Trong kỳ thi JLPT, nếu Từ vựng và Ngữ pháp là phần giúp bạn vượt qua mức điểm liệt thì hai kỹ năng Đọc hiểu (読解 — どっかい / Dokkai) và Nghe hiểu (聴解 — ちょうかい / Chōkai) lại là nơi quyết định bạn có đỗ dư điểm hay trượt đầy tiếc nuối. Rất nhiều thí sinh bị hết giờ khi vẫn còn 2 bài đọc dài chưa kịp chạm tới, hoặc mất tập trung chỉ 3 giây trong phòng nghe là lỡ mất cả câu hỏi. Bài viết này sẽ chia sẻ những mẹo làm bài nghe hiểu và đọc hiểu JLPT thực chiến nhất để bạn tối ưu từng điểm số.

Lưu ý: Thời gian quy định cho phần Đọc hiểu và Nghe hiểu có sự khác nhau giữa từng cấp độ N5–N1. Thí sinh cần kiểm tra thông báo mới nhất trên trang chính thức của JLPT (jlpt.jp / Japan Foundation Việt Nam) để nắm rõ quy chế hiện hành.

Phần 1: Mẹo làm bài Đọc hiểu (読解 — Dokkai) không bao giờ thiếu giờ

Nỗi ám ảnh lớn nhất của bài thi Đọc hiểu là các văn bản dài nhiều chữ Kanji khiến mắt mỏi và não quá tải. Hãy áp dụng 4 chiến thuật sau đây để làm chủ thời gian:

1. Thay đổi thứ tự làm bài: Làm câu dễ và nhanh ăn điểm trước

Đừng bao giờ làm tuần tự từ câu đầu tiên đến câu cuối cùng nếu bạn hay bị thiếu giờ! Thứ tự ưu tiên tối ưu được các cao thủ JLPT khuyên dùng là:

1. Làm bài Tìm kiếm thông tin (情報検索 — じょうほうけんさく) ở cuối đề trước tiên: Đây là bài nhìn tờ rơi, bảng biểu, email thông báo. Bạn chỉ cần đọc câu hỏi xem nhân vật cần điều kiện gì (giá tiền, ngày giờ, đối tượng), sau đó dò vào bảng là lấy chắc 100% điểm chỉ trong 3–5 phút.
2. Làm tiếp các bài Đoạn văn ngắn (短文 — たんぶん): Mỗi bài chỉ dài 4–6 dòng và có 1 câu hỏi duy nhất. Giải quyết gọn nhóm này giúp bạn tích lũy điểm số nhanh và tạo đà tâm lý tốt.
3. Làm Đoạn văn trung bình (中文 — ちゅうぶん) rồi mới đến Đoạn văn dài (長文 — ちょうぶん): Khi đã cầm chắc điểm của bài tìm kiếm thông tin và bài ngắn, bạn sẽ hoàn toàn bình tĩnh để phân tích các bài đọc dài.

2. Quy tắc "Đọc câu hỏi trước — Đọc văn bản sau"

Trước khi đọc đoạn văn, hãy đọc câu hỏi (設問 — せつもん / setsumon) và gạch chân cụm từ khóa chính (nhưng chưa đọc 4 đáp án A, B, C, D vội vì 3 đáp án sai được viết rất hợp lý sẽ làm nhiễu định hướng của bạn).

• Nếu câu hỏi có gạch chân một câu trong bài và hỏi 「なぜか / どうしてか」 (Naze ka / Dōshite ka — Tại sao?): Đáp án hầu như luôn nằm ngay 1–2 câu phía trước hoặc phía sau câu được gạch chân, thường đi kèm các dấu hiệu chỉ nguyên nhân như ～からだ (~kara da), なぜなら (nazenara — bởi vì), ～ためだ (~tame da).
• Nếu câu hỏi hỏi 「筆者が最も言いたいことは何か」 (Hissha ga mottomo iitai koto wa nani ka — Điều tác giả muốn nói nhất là gì?): Hãy tập trung vào đoạn cuối bài và các câu đi ngay sau liên từ chuyển折 hoặc tổng kết.

3. Bắt sóng các "Từ nối chỉ đường" (接続詞 — せつぞくし)

Quan điểm thực sự của tác giả luôn nằm ở phía sau các từ nối nghịch đảo hoặc kết luận sau đây:

• しかし / ところが / が / けれども (Shikashi / Tokoroga... — Tuy nhiên, thế nhưng): Vế trước chỉ là dẫn nhập nhượng bộ, câu ngay sau しかし mới là ý chính của tác giả!
• つまり / すなわち / 要するに (Tsumari / Sunawachi / Yōsuruni — Tóm lại là, nói cách khác là): Câu đi ngay sau các từ này chính là câu tóm tắt đáp án.
• 実は / 本当は (Jitsu wa / Hontō wa — Thực ra là): Hé lộ sự thật hoặc nguyên nhân cốt lõi.

4. Nhận diện đáp án nhiễu (Bẫy tuyệt đối hóa)

Trong bài thi Đọc hiểu JLPT, những đáp án chứa các từ mang tính tuyệt đối hóa mà trong bài không hề khẳng định 100% như 必ず (kanarazu — nhất định), 絶対に (zettai ni — tuyệt đối), すべて / 全部 (subete / zenbu — tất cả), ～しか…ない (~shika...nai — chỉ có...) thường có xác suất là đáp án bẫy (sai) rất cao. Ngược lại, các đáp án dùng cách diễn đạt mềm mỏng, khách quan như ～とは限らない (~to wa kagiranai — chưa chắc đã là), ～こともある (~koto mo aru — cũng có khi) thường sát với văn phong người Nhật hơn.

Phần 2: Mẹo làm bài Nghe hiểu (聴解 — Chōkai) bắt trọn ý chính

Phần thi Nghe hiểu diễn ra ở ca thi cuối cùng khi cơ thể đã thấm mệt, và băng chỉ chạy duy nhất 1 lần. Dưới đây là kỹ thuật xử lý từng Mondai hiệu quả:

1. Tận dụng thời gian đọc hướng dẫn để nhìn trước tranh và đáp án

Khi băng đang đọc phần giới thiệu (例 — れい / Rei — câu ví dụ), đừng ngồi nghe thụ động. Hãy lật nhanh để nhìn trước các bức tranh của Mondai 1 (課題理解) và các câu lựa chọn của Mondai 2 (ポイント理解):

• Gạch chân nhanh sự khác biệt giữa 4 đáp án A, B, C, D (khác nhau ở hành động, thời gian, địa điểm hay người thực hiện?).
• Xác định ngay nhân vật cần theo dõi là 男の人 (otoko no hito — người đàn ông) hay 女の人 (onna no hito — người phụ nữ).

2. Cẩn thận với "Cú quay xe" ở Mondai 1 (Nghe giải quyết vấn đề)

Ở Mondai 1 (Hỏi nhân vật sẽ làm gì đầu tiên sau cuộc hội thoại: まず何をしますか — Mazu nani o shimasu ka), băng luôn đưa ra ít nhất 2–3 phương án gây nhiễu trước khi chốt phương án cuối:

• Ví dụ trong băng:
  • Nữ: コピーを取ってから、会議室を予約しましょうか (Kopī o totte kara, kaigishitsu o yoyaku shimashō ka — Tôi photo tài liệu rồi đặt phòng họp nhé?).
  • Nam: 会議室はもう予約してあるよ。それより、先に資料の数字を確認してくれる？コピーはその後でいいから (Kaigishitsu wa mō yoyaku shite aru yo. Sore yori, saki ni shiryō no sūji o kakunin shite kureru? Kopī wa sono ato de ii kara — Phòng họp anh đặt sẵn rồi. Hơn nữa, em kiểm tra số liệu trong tài liệu trước giúp anh được không? Photo để sau đó cũng được).
• Nếu bạn chỉ nghe từ khóa "コピー" (kopī) ở đầu mà vội khoanh ngay là dính bẫy! Hãy chú ý các từ từ chối/đổi ý như いや / ううん (iya / uun), それより (sore yori — hơn thế nữa/thay vì thế), やっぱり (yappari — rốt cuộc vẫn là), 実は (jitsu wa).

Bảng tổng hợp chiến thuật làm bài Đọc hiểu & Nghe hiểu JLPT

Lời kết và nguồn tham khảo chính thức

Những mẹo làm bài nghe hiểu và đọc hiểu JLPT trên đây sẽ phát huy tối đa sức mạnh khi bạn biến chúng thành phản xạ tự nhiên thông qua việc luyện tập hàng ngày. Hãy củng cố vốn từ tại Học từ vựng và ngữ pháp, áp dụng ngay các chiến thuật này vào các bài thi có bấm giờ tại Đề thi thử và kiểm tra điểm số đạt được tại Cách tính điểm JLPT trên JLPT Master nhé!

Nguồn tham khảo chính thức:

• Mô tả mục tiêu và dạng câu hỏi Đọc hiểu – Nghe hiểu: Composition of Test Sections and Items — JLPT Official (jlpt.jp)