N1 · Bài 001: 嗚呼 – アクセル

ああ

thán từ

ôi chao, than ôi (thán từ bộc lộ cảm xúc sâu sắc)

Cách dùng: Thường được viết bằng hiragana là ああ. Dùng trong văn chương hoặc ngữ cảnh bộc lộ cảm xúc cảm thán, tiếc nuối mãnh liệt.

あい

tiền tố

cùng nhau, lẫn nhau (tiền tố tăng cường sắc thái tương hỗ hoặc trang trọng)

Cách dùng: Thường ghép vào động từ hoặc danh từ (như 相変わらず, 相身互い, 相前後) để tăng tính cổ kính, trang trọng hoặc diễn tả sự tương hỗ.

あいそ

danh từ

sự niềm nở, khéo cư xử, hòa nhã

Cách dùng: Thường dùng trong các cụm như 愛想がいい (niềm nở), 愛想を尽かす (mất hết cảm tình, cạn kiệt kiên nhẫn). Cũng có âm đọc là あいそう.

あいぞう

danh từ

yêu ghét, ân oán tình thù

Cách dùng: Thường gặp trong cụm 愛憎劇 (vở kịch yêu hận) hoặc 愛憎半ばする (vừa yêu vừa ghét).

あいたい

danh từ, danh từ sở hữu cách thêm の

đối mặt trực tiếp, trực tiếp hai bên (không qua trung gian)

Cách dùng: Trong thương mại/tài chính, 相対取引 (giao dịch song phương trực tiếp) là cụm từ rất phổ biến. Cần phân biệt với âm đọc そうたい (tương đối).

あいだがら

danh từ

mối quan hệ, quan hệ qua lại

Cách dùng: Diễn tả mức độ thân sơ giữa người với người (thường đi với 親密な間柄, 気心の知れた間柄).

あいま

danh từ

thời gian rảnh rỗi giữa chừng, khoảng trống giữa hai việc

Cách dùng: Cụm từ rất hay gặp là 仕事の合間に (trong lúc nghỉ giữa giờ làm việc) hoặc 合間を縫う (tranh thủ thời gian rảnh rỗi hiếm hoi).

あえて

phó từ

dám, mạo muội, cất công làm điều không nhất thiết phải làm

Cách dùng: Thường dùng khi làm một việc dù biết là mạo hiểm, khó khăn, hoặc đi ngược lại số đông; hay đi cùng cấu trúc phủ định hoặc nhượng bộ.

あおぐ

động từ nhóm 1, tha động từ

ngước nhìn lên; kính trọng; xin (chỉ thị, ý kiến)

Cách dùng: Ngoài nghĩa đen là ngước nhìn lên trời (空を仰ぐ), trong văn bản trang trọng từ này dùng nhiều với nghĩa xin chỉ đạo/ý kiến: 指示を仰ぐ, 助言を仰ぐ.

あか

danh từ

phân họ (trong phân loại sinh học)

Cách dùng: Thuật ngữ sinh học nằm giữa họ (科) và chi (属). Tiền tố 亜- biểu thị cấp phụ, bán hoặc thứ cấp.

あか

danh từ

cáu ghét, chất bẩn bám trên da/vật dụng

Cách dùng: Nghĩa đen là ghét bẩn trên cơ thể. Thành ngữ: 垢抜ける (trở nên sành điệu, thanh thoát, hết quê mùa).

あかし

danh từ

bằng chứng, minh chứng

Cách dùng: Khác với 証拠 mang tính pháp lý cứng nhắc, 証 thường dùng cho minh chứng mang tính trừu tượng, tình cảm, sự nỗ lực (như 友情の証, 努力の証).

あかじ

danh từ

thâm hụt, thua lỗ (tài chính)

Cách dùng: Trái nghĩa với 黒字 (thặng dư, có lãi). Cụm từ thông dụng: 赤字を出す, 赤字に陥る, 赤字決算. Ngoài ra còn có nghĩa là chữ đỏ sửa bài.

あかす

động từ nhóm 1, tha động từ

tiết lộ, làm sáng tỏ; thức suốt (đêm)

Cách dùng: Có 2 nét nghĩa chính: tiết lộ bí mật/sự thật (秘密を明かす, 手品を明かす) và thức trọn đêm (夜を明かす).

あからむ

động từ nhóm 1, tự động từ

ửng đỏ, đỏ ửng (mặt, quả chín)

Cách dùng: Chủ yếu dùng cho má/mặt ửng đỏ do ngượng ngùng, xấu hổ hoặc say rượu (顔が赤らむ, 頬が赤らむ).

あがり

danh từ

kết thúc; doanh thu; trà nóng (quán sushi); sự hoàn thành

Cách dùng: Đa nghĩa: mưa tạnh/kết thúc (雨上がり), thu nhập/lợi nhuận (売上の上がり), hoặc tiếng lóng chỉ trà xanh nóng trong tiệm sushi (お茶/あがり).

あきま

danh từ

phòng trống; khe hở, khoảng trống

Cách dùng: Chỉ khoảng trống giữa các vật thể hoặc phòng còn trống trong nhà trọ/nhà ở. Đôi khi đọc là あきあい nhưng あきま là phổ biến nhất.

あきらめ

danh từ

sự từ bỏ, sự cam chịu, thái độ buông xuôi

Cách dùng: Thường đi trong các cụm như 諦めがつかない (không đành lòng từ bỏ), 諦めが早い (dễ nản lòng/mau bỏ cuộc).

あく

danh từ

cái ác, điều xấu xa, tội ác

Cách dùng: Khái niệm trừu tượng chỉ cái ác, đối lập với 善 (thiện). Trong văn nói thường gặp cụm 善と悪, 悪に手を染める (nhúng chàm vào việc xấu).

アクセル

danh từ

chân ga, bàn đạp ga (ô tô)

Cách dùng: Bắt nguồn từ accelerator trong tiếng Anh. Đi với các động từ: アクセルを踏む (đạp ga), アクセルを緩める (nhả bớt ga), アクセルとブレーキを踏み違える (đạp nhầm chân ga với phanh).